خبر گزاري فارس متن كامل گزارش البرادعي (لينك) را منتشر كرده. به نظرم اين بهتر از خبر‌هاي تبليغاتي ايران است. كسي متن اصلي را دارد؟

لطفاً براي مشاهده متن كامل روي ادامه مطلب كليك (به فارسي فرهنگستان تقّه)‌ بفرماييد.

اجراي موافقتنامه پادمان NPT
و مفاد مربوط به قطعنامه هاي 1737 (2006)
و 1747 (2007) شوراي امنيت
در جمهوري اسلامي ايران

1 . در 15 نوامبر 2007، مديركل در خصوص اجراي موافقتنامه پادمان NPT و مفاد مربوط به قطعنامه هاي 1737 (2006) و 1747 (2007) شوراي امنيت سازمان ملل متحد در جمهوري اسلامي ايران گزارش داد. گزارش حاضر به تحولات مربوطه پس از آن تاريخ مي‌پردازد.

2 . مديركل در تاريخ 11 و 12 ژانويه 2008 در تهران با (حضرت) آيت الله خامنه‌اي رهبر جمهوري اسلامي ايران، جناب آقاي احمدي نژاد رئيس جمهور ايران، و جناب آقاي آقازاده معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان انرژي اتمي ايران، جناب آقاي متكي وزير امورخارجه و جناب آقاي جليلي دبير شورايعالي امنيت ملي ايران ملاقات كرد. هدف از اين ديدار مذاكره در خصوص شيوه اجراي تمامي قطعنامه‌هاي شوراي حكام و شوراي امنيت سازمان ملل متحد و همچنين تسريع در اجراي برنامه كار مورد توافق بين ايران و دبيرخانه در تاريخ 21 اوت 20078 با هدف روش ساختن مسائل باقيمانده اجراي پادمان (ضميمه سند شماره GOV/2007/4 بود.

3 . طي اين مذاكرات، رهبر ايران اظهار داشت كه برنامه هسته‌اي كشور همواره و منحصراً براي مقاصد صلح آميز بوده و هرگز برنامه ساخت تسليحات هسته‌اي وجود نداشته است. مقامات ايران با تسريع در اجراي برنامه كار موافقت نمودند.

A.اجراي برنامه عمل در خصوص مسائل باقيمانده
A.1. منبع آلودگي
4 . آژانس در 15 سپتامبر 2007، سوالاتي را دررابطه با منبع آلودگي ذرات اورانيوم يافته شده در برخي تجهيزات در دانشگاه صنعتي، ماهيت تجهيزات، استفاده مورد نظر از تجهيزات و نام و نقش اشخاص و مراجع درگير شامل مركز تحقيقات فيزيك (بند 24سند شماره GOV/2007/5 به ايران ارائه داد. اين تجهيزات توسط رئيس سابق مركز تحقيقات فيزيك كه او نيز يك استاد دانشگاه بود خريداري شده بود. وي همچنين تجهيزات ديگري از قبيل دستگاههاي تعادلي، طيف سنج جرمي، آهن ربا و تجهيزات جابجايي فلورين كه در فعاليتهاي غني سازي مفيد هستند را خريداري كرده يا درصدد خريد آنها بود. (بند 25 سند شماره GOV/2007/58).

5 . ملاقاتهايي بين آژانس و مقامات ايراني از تاريخ 10 تا 12 دسامبر 2007 و 15 تا 16 دسامبر 2007 در تهران انجام شدكه طي آنها ايران پاسخ هايي را به سوالات ارائه داد و آژانس در خصوص مقاصد مورد نظر براي تجهيزات، اشخاص و مراجعي كه اين اقلام را درخواست كرده بودند، دريافت كنندگان، و نوع استفاده و محل تجهيزات، در گذشته و در حال حاضر درخواست توضيحات بيشتري نمود. آژانس طي يك نامه پيرو به تاريخ 18 دسامبر 2007 جزئيات بيشتري را در خصوص تجهيزات به ايران ارائه داد.

6 . آژانس در نامه مورخ 3 ژانويه 2008 به ايران يادآوري نمود كه ضروري است ايران توضيحاتي بيشتر را ارائه دهد به نوعي كه اجازه يك ارزيابي كامل از موضوع آلودگي و تلاشها براي خريد را فراهم نمايد.

7. ايران در نامه مورخ 8 ژانويه 2008، به سوالات مطرح شده از سوي آژانس مندرج در نامه 3 ژانويه پاسخ داد.

A.1.1. استفاده از تجهيزات و منبع آلودگي
8 . براساس (اظهارات) ايران، تجهيزات خلاء در سال 1990 توسط رئيس سابق مركز تحقيقات فيزيك به نمايندگي از جانب دانشگاه صنعتي و بدليل تخصص وي در خريد و ارتباط شغلي با مركز تحقيقات فيزيك خريداري شد. در نظر بود ابن تجهيزات در بخش فيزيك دانشگاه صنعتي براي روكش كردن اقلامي نظير آينه‌هاي اپتيكي، ليزرهاي اپتيكي، آينه ليزري، لايه‌هاي مقاوم براي سلولهاي خورشيدي و آينه‌هايي براي استفاده در جراحي‌هاي پزشكي بكار گرفته شود.

9. ايران اظهار داشت كه بمجرد دريافت اين تجهيزات در سال 1991، متوجه گرديد كه تحويل كامل نبوده و برخي قطعات اشتباه عرضه شده بودند. لذا تجهيزات در انبار دانشگاه گذاشته شدند. ايران همچنين اظهار داشت كه از سال 1994 بطور متناوب چند فقره نامه اعتراضي به شركت عرضه كننده فرستاد لكن نتيجه‌اي در بر نداشت.

10. بر اساس اظهارات ايران، چند قطعه مجزا از تجهيزات طي دوره زماني 1994 تا 2003 در داخل و خارج دانشگاه در تحقيقات، عمليات و فعاليتهاي نگهداري دربر گيرنده شرايط خلاء مورد استفاده قرار گرفتند، لكن بقيه اجزاي محموله هرگز مورداستفاده قرار نگرفتند. ايران در توضيح اينكه آلودگي چگونه اتفاق افتاده بود گفت شخصي كه در سال 1998 در آزمايشگاه واقع در ميدان ونك براي سازمان انرژي اتمي ايران (بند31 سند شماره GOV/2004/34) آزمايش قطعات مستعمل سانترفيوژهايي كه از پاكستان آمده بود را انجام مي داد، از بخش خلاء دانشگاه درخواست نمود تا به آنجا رفته و يك پمپ را تعمير نمايند. ايران اظهار داشت برخي اقلام تجهيزات خلاء ياد شده بالا در اين كار تعميراتي بكار گرفته شدند و زماني كه اين اقلام نهايتاً به دانشگاه بازگردانده شدند، آلودگي ذرات اورانيوم را منتشر ساختند.

11. آژانس بمنظور ارزيابي اطلاعات ارائه شده از سوي ايران، با شخص مذكور در آزمايشگاه ونك و تكنسين خلاء از دانشگاه كه تعميرات را انجام داده بود، صحبت كرد. پمپي كه با استفاده از تجهيزات مورد نظر تعمير شده بود نيز به آژانس نشان داده شد. آژانس تحليل مشروحي را از آثار آلودگي تجهيزات تهيه كرد و آنرا را با نمونه هاي گرد آوري شده از قطعات سانتريفيوژهايي كه درايران از مبداء پاكستان بودند، مقايسه نمود. آژانس نتيجه گرفت كه توضيحات و اسناد مثبته ارائه شده از سوي ايران در خصوص منبع احتمالي آلودگي بوسيله ذرات اورانيوم در دانشگاه، با داده هايي كه در حال حاضر در دسترس آژانس قرار گرفته ناهمخواني ندارد. آژانس در نظر مي‌گيرد اين مساله در مقطع كنوني ديگر مساله باقيمانده نيست. آژانس در عين حال طبق رويه و شيوه، بدنبال تقويت يافته‌هايش و تاييد اين موضوع بعنوان راستي آزمايي و تكميل نمودن اظهارات ايران مي‌باشد.

A.1.2. فعاليتهاي خريد توسط رئيس سابق مركز تحقيقات فيزيك
12. بر اساس اظهارات ايران، هيچ يك از تجهيزات خريداري شده توسط رئيس سابق مركز تحقيقات فيزيك يا آنهايي كه در خصوص آنها پرس و جو شده (رجوع به بند 4) به منظور بكارگيري در فعاليتهاي مرتبط با غني سازي يا تبديل اورانيوم نبوده، بلكه براي تحقيق و توسعه يا فعالييتهاي آموزشي در اين زمينه ها بوده است. ايران مي گويد، خريد ي اقدامات براي خريد نيز توسط رئيس سابق مركز فيزيك به نمايندگي از جانب ديگر مراجع ايران، طبق توضيحات مشروحه ذيل، انجام شده است.

13 . ايران اظهار داشته تجهيزات خلاء خريداري شده توسط رئيس مركز تحقيقات فيزيك براي مقاصد آموزشي در آزمايشگاه فنون خلاء دانشگاه، بويژه براي استفاده در آزمايشها توسط دانشجويان درمورد توليد لايه هاي نازك با استفاده از فنون تبخير و خلاء، روكش كردن با استفاده از سيستم خلاء و نشت يبي در سيستم هاي خلاء، درنظر گرفته شده بودند. ايران بمنظور اثبات اين اظهارات دستورالعمل هاي مربوط به آزمايشهاي مختلف، مكاتبات داخلي در مورد خريد اين تجهيزات و اسناد حمل را ارائه داد. بازرسان آژانس از آزمايشگاه فنون خلاء بازديد كرده و وجود تجهيزات در آنجا را تاييد نمودند.

14. ايران اظهار داشت چند آهن ربا نيز توسط رئيس مركز تحقيقات فيزيك به نمايندگي از جانب دپارتمان فيزيك دانشگاه براي مقاصد آموزشي در زمينه “آزمايشهاي لنز فاراده” خريداري شده است. ايران بمنظور اثبات اين اظهارات تعدادي از اسناد شامل: دستورالعملهاي مربوط به آزمايشها، درخواست تامين هزينه كه نشان ميداد در زمينه درخواست از رئيس مركز تحقيقات فيزيك براي سفارش و خريد قطعات تصميمي اتخاذ شده و صورتحساب براي فروش نقدي از جانب عرضه كننده را ارائه داد. ايران اظهار داشت كه آهن رباها پس از استفاده دور ريخته شدند.

15 . بر اساس اظهارات ايران، رئيس مركز تحقيقات فيزيك دوبار براي خريد يك دستگاه تعادلي برايدپارتمان مهندسي مكانيك دانشگاه بمنظور براي مقاصد آموزشي از قبيل اندازه گيري لرزش و نيروي موجود در اجزاي در حال چرخش بخاطر ايجاد عدم تعادل، اقدام نمود. كه يك بار آن موفقيت آميز بود. بمنظور اثبات اظهارات ايران، لابراتوار روشهاي آزمايشي، درخواستها براي خريد و يك نامه در مورد تاييد تكميل خريد به آژانس نشان داده شد. بازرسان آژانس از دپارتمان مهندسي مكانيك بازديد نموده و وجود دستگاه تعادلي را در آنجا تاييد نمودند.

16. بر اساس اظهارات ايران، رئيس مركز تحقيقات فيزيك همچنين به نمايندگي از جانب دفتر روابط صنعتي دانشگاه براي خريد 45 سليندر گاز، هريك محتوي 2/2 كيلوگرم فلورين، اقدام نمود. ايران اظهار داشت كه تقويت ثبات شيميايي لوله هاي پليمري مقصود مورد نظر براي فلورين بوده است. ايران براي اثبات اين اظهارات، درخواست براي خريد فلورين و يك مكاتبه بين رئيس مركز تحقيقات فيزيك و رئيس دانشگاه در مورد امتناع عرضه كننده پيشنهادي از تحويل كالاها، را ارائه نمود.

17. ايران اظهار داشت سازمان انرژي اتمي بعلت تحريم هاي بين المللي كه به كشور تحميل شده با مشكلاتي در خريد مواجه گرديده و بهمين دليل بود كه سازمان انرژي اتمي از رئيس دانشگاه درخواست نمود در زمينه خريد يك طيف سنج جرمي UF6 مساعدت نمايد. براساس اظهارات ايران، رئيس دانشگاه در سال 1998 از رئيس كارگاه آموزشي مكانيك گروه صنعتي شهيد همت (SHIG) كه متعلق به وزارت سپاه بود درخواست نمود كه موضوع خريد را اداره نمايد. بر اساس اظهارات ايران، طيف سنج انبوه هرگز تحويل داده نشد. رئيس كارگاه آموزشي مكانيك كه متعاقبا پس از تاسيس مركز تحقيقات فيزيك به عنوان رئيس آن منصوب شد، همان شخصي است كه در ديگر خريدهاي يادشده بالا درگير بود.

18 . آژانس اطلاعات و اسناد مثبته ارائه شده از سوي ايران همچنين اظهارات رئيس سابق مركز تحقيقات فيزيك به آژانس را مورد ملاحظه قرار داد و نتيجه گرفت كه پاسخ ها با كاربردهائي كه براي تجهيزات اظهار شده ناهمخواني ندارد.

A.2. سند اورانيوم فلزي
19. آژانس در تاريخ 8 نوامبر 2007 يك كپي از سند 15 صفحه اي كه روش تبديل UF6 به اورانيوم فلزي و ريخته گري اورانيوم غني شده بصورت نيمكره را تشريح مي كرد دريافت نمود. ايران مجددا تاكيد كرد كه اين سند همراه با يك سند سانتريفيوژ P-1 درسال 1987 دريافت شده و توسط ايران درخواست نشده بود. آژانس بمنظور درك حيطه كامل و مضمون پيشنهاد مطرح شده از سوي شبكه در سال 1987 (بندهاي 20 تا 22 گزارش شماره GOV/2006/15) هنوز منتظر پاسخي از پاكستان در مورد شرايط تحويل اين سند است.

A.3. پلونيوم 210
20. پلونيوم 210 بدليل اينكه نه تنها در كاربري هاي غير نظامي (ازقبيل باتري هاي راديوايزوتوپ) مورد استفاده قرار گيرد بلكه مي تواند در ارتباط با بريليوم براي مقاصد نظامي از قبيل چاشني‌هاي نوتروني در برخي از مدلهاي تسليحات هسته اي نيز استفاده شود، مورد توجه آژانس است. ملاقاتي در تهران بين آژانس و مقامات ايراني در تاريخ 20 تا 21 ژانويه 2008 انجام شد كه طي آن ايران به پرسشهاي مطروحه از سوي آژانس مندرج در نامه مورخ 15 سپتامبر 2007 راجع به تحقيقات پلونيوم 210 (بند 26 سند شماره GOV/2007/5 پاسخهايي ارائه داد.

21 . بر اساس اظهارات ايران در دهه 1980 از دانشمنداني در مركز تحقيقات هسته اي تهران (TNRC) خواسته شد كه فعاليتهاي تحقيقاتي جديدي را پيشنهاد نمايند. پروژه اي تحت عنوان” توليد 210Po (پلونيوم 210) از طريق پرتوافكني209Bi در رآكتورTNRC )مركز تحقيقات هسته تهران (” پيشنهاد شد و نهايتا توسط كميته مشورتي علمي به تصويب رسيد. اين پروژه متشكل از تحقيقات بنيادين با هدف ارتقاء دانش پيرامون اين فرآيند بود. بر اساس اظهارات ايران، اين پروژه كاربرد فوري خاصي را مد نظر نداشت. در عين حال از استفاده بالقوه در باتري هاي راديوايزوتوپ در صورتيكه استخراج پلونيوم 210 موفقت آميز باشد، سخن به ميان آمده بود.

22. ايران مجددا تاكيد نمود كه پروژه بخشي از يك پروژه گسترده تر تحقيق و توسعه نبوده بلكه يك ابتكار فردي توسط مدير پروژه بود. بر اساس اظهارات ايران، شيميداني كه روي اين پروژه كار مي كرد قبل از اين كه پروسه كامل شيميايي به انجام برسد، كشور را ترك كرد، پروژه بي نتيجه ماند و نمونه هاي فاسد بعنوان زباله بدور ريخته شدند. (بند 30 گزارش شماره GOV/2004/11).

23. ايران براي اثبات اظهارات خود تصاوير ديگري از اوراق و نوشته هايي تحقيقاتي كه مبناي درخواست تصويب پروژه بود، را ارائه داد. ايران همچنين تصاويري از طرح پروژه، صورتجلسات و اسناد مصوب از سوي كميته مشورتي علمي مركز تحقيقات هسته اي ايران و همچنين تصاويري كامل از متن سوابق رآكتور متعلق به كل دوره اي كه نمونه ها در داخل رآكتور وجود داشتند، را ارائه داد.

24. آژانس بر اساس آزمايشها و اطلاعاتي ارائه شده از سوي ايران، نتيجه گرفت كه توضيحات در خصوص محتوا و اندازه آزمايشهاي پلونيوم 210 با يافته هاي آژانس و اطلاعات در دسترس آن همخواني دارد. آژانس در نظر مي گيرد اين مساله در مقطع كنوني ديگر مساله باقيمانده نيست. آژانس در عين حال طبق رويه و شيوه خود، بدنبال تقويت يافته هايش و تاييد اين موضوع بعنوان بخشي از راستي آزمايي تكميل نمودن اظهارات ايران مي باشد.

A.4. معدن گچين
25. در تاريخ 22 و 23 ژانويه 2008 جلسه اي در تهران بين مقامات ايران و اژانس برگزار شد كه در آن ايران پاسخهايي را به سوالات آژانس كه در نامه 15 سپتامبر 2007 مطرح شده بود، ارايه داد. با اين ديدگاه كه به درك بهتري از ترتيبات پيچيده اي كه ناظر بر مديريت گذشته و حال معدن اورانيوم گچين و حفاري آن است، نايل شويم.

26- بر اساس اظهارات ايران بهره برداري از معدن اورانيوم گچين علاوه بر فعاليتهاي مربوط به پردازش سنگ معدن در كارخانه تغليظ سنگ اورانيوم گچين (UOC) همواره در مسئوليت سازمان انرژي اتمي ايران بوده و زير نظر اين سازمان باقي خواهد ماند.

27- ايران تاكيد نمود كه توسعه ذخاير اورانيوم در ساغند در مركز ايران در سال 1989 و با همكاري متخصصان چيني انجام گرفت. با توجه به محصول اميد بخش اين منطقه، قراردادي براي تجهيز معدن ساغند و طراحي كارخانه سنگ معدن اورانيوم با شركتهاي روسي در سال 1995 منعقد شد. به دليل عدم تامين اعتبار كافي در برنامه 5 ساله دولت براي سازمان انرژي اتمي ايران از 1994 تا 1998 اين سازمان نتوانست در هر دو معدن ساغند و گچين فعاليتهاي خود را دنبال كند. با توجه به ذخيره اورانيوم بيشتر در معدن ساغند (حدود 1000 تن) نسبت به معدن گچين (حدود 40 تن) تصميم گرفته شد كه بودجه موجود در ساغند هزينه شود.

28 . بر اساس اظهارات ايران طي سالهاي 1993-1998 وظايفي همچون آماده سازي گزارشها و مطالعات فني، و بعضي از آزمايشهاي شيميايي اوره در مركز پژوهش سنگ معدن سازمان انرژي اتمي (OPC) واقع در مركز تحقيقات هسته اي تهران TNRC انجام گرفت. بر روي بعضي از اسناد كاري تمركز صورت گرفته تا تامين بودجه براي معدن گچين در برنامه 5 ساله 1999-2003 را توجيه نمايد. اين تلاشها موفقيت آميز بوده و اختصاص بودجه براي اكتشافات بعدي در معدن گچين در برنامه تصويب شده است. تصميم براي احداث يك كارخانه تغليظ سنگ اورانيوم (UOC) در گچين تحت عنوان (پروژه 15/5 ) در تاريخ 25 اوت 1999 اتخاذ شد.

29 . طي ملاقاتهاي 22 و 23 ژانويه 2008 ايران همچنين به آژانس مدارك تكميلي را در رابطه با بودجه، برنامه پنجساله و قراردادها با طرفهاي خارجي ارايه نمود. آژانس به اين نتيجه رسيد كه اين اسناد براي تاييد تداوم تمايل و ادامه كار توسط سازمان انرژي اتمي ايران طي دوره 1993 تا 1999 در معدن گچين كافي است.

30 . در رابطه با چگونگي تشكيل و نقش شركت كيميا معدن، ايران اعلام نمود كه مركز پردازش اوره (OPC) و كاركنان آن مشاوران و متخصصاني را براي پروژه هاي مختلف از جمله براي كار در پروژه گچين استخدام كرده بودند. هنگامي كه در سال 1999 جهت اكتشاف و بهره برداري از معدن گچين بودجه تصويب شد بعضي از آن مشاوران و متخصصان شركت كيميا معدن (KM) را تشكيل دادند تا با سازمان انرژي اتمي ايران در مورد كارخانه گچين قرارداد ببندند. اسناد تكميلي ارايه شده توسط ايران نشان مي دهد كه كيميا معدن به عنوان يك شركت در تاريخ 4 مي 2000 به ثبت رسيده است. ايران اعلام نمود كه حدود 6 نفر از كاركنان اصلي اين شركت متشكل از متخصصاني است كه قبلا براي مركز پردازش اوره (OPC) كار مي كرده اند. در اوج فعاليت اين شركت بيش از 100 نفر را استخدام نموده بود. علاوه بر كاركنان خود، شركت كيميا معدن از متخصصاني از دانشگاهها و مقاطعه كاران براي كار بر روي پروژه استنفاده مي نمود.

31 . بر اساس اظهارات ايران سازمان انرژي اتمي ايران اطلاعات طراحي را به صورت ايده، متشكل از طرح ها و گزارشهاي فني، به شركت كيميا معدن مي داده است. وظيفه شركت كيميا معدن انجام طراحي مفصل، خريد و نصب تجهيزات، و راه اندازي كارخانه تغليظ سنگ اورانيوم (UOC)گچين بود. اين قرارداد با محدوديتهاي زماني مواجه شد، و فشار زماني موجب اشتباهاتي گشت. هنگامي كه طراحي هاي مفصل به اتمام رسيد، تغييراتي بايد در آن صورت مي گرفت كه موجب مشكلات مالي براي شركت كيميا معدن شد.

32 . ايران اعلام نمود كه شركت كيميا معدن تنها يك پروژه انجام داده است- پروژه اي با سازمان انرژي اتمي ايران براي ساخت كارخانه تغليظ سنگ اورانيوم (UOC)گچين بر مبناي پايان كار و تحويل پروژه. اگرچه اين شركت همچنين در خريد براي سازمان انرژي اتمي ايران به دليل مشكلات سازمان انرژي اتمي ايران در خريد تجهيزات به دليل تحريم، (GOV/2006/15,para.39) كمك مي كرده است. ايران يك سند شامل ليستي از اقلام تهيه شده براي موسسه تبديل اورانيوم (UCF) ارائه نمود. بر اساس اظهارات ايران به دليل مشكلات مالي شركت كيميا معدن اين شركت كار بر روي پروژه هاي گچين را در ژوئن 2003 زماني كه قرارداد سه ساله اش با سازمان انرژي اتمي تمام شد، متوقف نمود. ايران اعلام كرد شركت كيميا معدن در تاريخ 8 ژوئن منحل شد و سندي تكميلي را ارائه نمود كه از اين مدعا حمايت مي نمود. بعد از پايان فعاليت كيميا معدن، بار ديگر مركز باز فرآوري اوره OPC كار بر روي كارخانه تغليظ سنگ معدن اورانيوم گچين UOC بعهده گرفت.

33 . ايران اعلام كرد از زمان تاسيس شركت كيميا معدن در ماه مي 2000 اين شركت توانسته بسرعت پيشرفت نمايد و تا اواخر دسامبر 2000 ساختارهاي اصلي براي كارخانهUOC را ايحاد نمايد، زيرا طراحي تئوريك كارخانه توسط OPCانجام شده بود. اين طراحي اوليه و ديگر دانش لازم به كيميا معدن داده شده بود كه براي طراحي جزئيات مربوط به تجهيزات فرآوري مورد استفاده قرار گرفت. بنابر اين كيميا معدن به سرعت توانست طراحي ها آمده نموده و دستورات خريد صادر نمايد. اسناد تائيد كننده انجام طراحيهاي اوليه توسط سازمان انرژي اتمي ايران از سوي ايران به آژانس ارائه شد.

34 . بيشتر اطلاعات تكميلي كه توسط ايران فراهم شده است در خلال مباحثات قبلي در رابطه با گچين ارائه نشده بود. آژانس به اين نتيجه رسيده است كه محتواي اطلاعات و توضيحات فراهم شده به وسيله ايران كه توسط اسناد حمايت مي شود با اطلاعاتي كه قبلا در آژانس بوده همخواني دارد. آژانس اين موضوع را ديگر بعنوان موضوع باقيمانده در نظر نمي گيرد. با اين وجود آژانس همچنان طبق مقررات و دستورالعملهاي خود به تقويت يافته‌هايش ادامه داده و به بررسي اين موضوع به عنوان بخشي از راستي آزمايي كامل بودن اظهارنامه هاي ايران ادامه ميدهد.

A-5 مطالعات اتهامي
35 . آژانس همانطور كه توسط شوراي امنيت در خواست شده بود بصورت مدوام از ايران خواسته است كه به موضوع مطالعات اتهامي در رابطه با تبديل دي اكسيد اورانيوم ((UO2 به تترا فلورايد اورانيوم (UF4) در پروژه نمك سبز، آزمايش با قدرت انفجاري بالا و طراحي وسيله پرتاب موشك (re-entry vehicle) كه مي‌تواند ابعاد هسته اي نظامي داشته باشد و به نظر مي‌رسد كه واجد ارتباطات اداري بوده، با توجه به پيوند احتمالي آنها با مواد هسته اي (GOV/2007/58/para/ 2 بپردازد. ايران موافقت نمود بعنوان بخشي از برنامه كار اين مطالعات اتهامي را بررسي نمايد.

36 . در روزهاي 27و 28 فوريه و از 3 تا 5 فوريه ايران و آژانس در نشستهايي در تهران بر روي مطالعات اتهامي گفتگو نمودند. در طي اين گفتگو ها آژانس جزئيات اطلاعات در باره اين مطالعات را ارائه نموده و خواستار روشن سازي در باره ديگر مسائلي كه طي برنامه اقدام بوجود آمده بود از جمله نقش PHRC و KM و موسسه تحقيقات آموزشي)ٍ(ERI و موسسه فيزيك كاربردي (IAP) شد. (GOV/2004/83.para100-101)

37 . آژانس به ايران اسناد مشخصي را نشان داد كه از ديگر كشورها دريافت كرده بود و حاكي از آن بود كه مبداء آن ايران است شامل تبديل طرحهاي آزمايشگاهي تبديل uo2 به Uf4 بود. اسناد نشان مي داد كه ظرفيت پردازش حدود يك تن در سال مي باشد. سند شامل ارتباط بين كاركنان پروژه و ساير شركتهاي خصوصي به منظور كسب ابزار سازي بود. اين طرح اوليه علائم شركت كميما معدن بر روي آن بود و به (پروژه 13/5) اشاره داشت اين اسناد شامل ارتباطات ميان و يك شركت خصوصي ديگر در مورد دستيابي به پروسه ابراز سازي بود. اين ارتباطات همچنين اشاره به هدايت پروژه در ارتباط موشك قادر ورود مجدد Missile re-entry vehicle اشاره نموده بود. آژانس همچنين طرحي مبني بر پروسه توليد 50 تن UF4 سالانه را به ايران ارائه نمود.

38 . ايران اعلام نمود كه اين اتهامات بي پايه بوده و اطلاعات نشان داده شد توسط آژانس ساختگي مي باشد. اگرچه ايران موافقت نمود كه اظهاراتش را با جزئيات روشن نمايد. در تاريخ 8 و12 فوريه 2008 آژانس مجددا در بصورت مكتوب بر درخواستش از ايران توضيحات بيشتر تاكيد نمود. در 14 فوريه 2008، ايران پاسخ داد و با تاكيد بر اظهارات قبلي خود را اعلام داشت اين ارزيابي نهايي اش در اين مرحله مي باشد. ايران اعلام نمود كه تنها سازماني كه درگير در فعاليتهاي مربوط به چرخه سوخت بوده و مي باشد سازمان انرژي اتمي ايران بوده و اين سازمان با كيميا معدن جهت ايجاد كارخانه تغليظ اورانيوم در UOC در گچين قرارداد داشته است و تنها پروژه اي بوده كه كيميا معدن در آن درگير بوده است. از نظر ايران طرح مطالعاتي ساختگي و داراي مبنايي اتهامي است.

39. طي ملاقاتهاي 3 تا 5 فوريه 2008، آژانس اسناد موجود ديگري را جهت بررسي به ايران ارائه نمود و اطلاعات فني بيشتري در خصوص موارد زير ارائه نمود شامل: آزمايش چاشني انفجاري، ولتاژ بالاي تجهيزات شليك، ساخت سيم رابط چاشني افنجاري، شليك همزمان سيم رابط چاشني انفنجاري چند گانه و شناسايي سازوكارهاي آزمايش انفجاري كه شامل استفاده از يك ميله 400 متري و قابليت شليك از راه دور از ميله با فاصله 10 كيلومتر كه آژانس معتقد است تمامي آنها مرتبط با تحقيق و توسعه در زمينه تسليحات هسته اي خواهند بود. ايران اظهار داشت كه اين اسناد ساختگي بوده و اطلاعات مندرج در آن اسناد را مي توان به سهولت در منابع آشكار يافت. آژانس همچنين طي جلسات ياد شده پارامترها و فعاليتهاي توسعه‌اي مربوط به موشك شهاب 3، بويژه جوانب فني يك وسيله با قابليت ورود مجدد را توضيح داد و يك تصوير كامپيوتري ارائه شده توسط ديگر كشورهاي عضو را كه نشاندهنده يك طرح شماتيك از مخروط داخلي وسيله با قابليت ورود مجدد بود، را در دسترس ايران قرار داد. چنين طرحي از سوي آژانس به اين عنوان كه به احتمال فراوان داراي قابليت تامين نياز يك وسيله هسته اي است، ارزيابي شده است. ايران تاكيد نمود كه برنامه موشكي اش فقط در برگيرنده استفاده كلاهك هاي متعارف بوده و همچنين بخشي از برنامه هاي فضايي كشور مي باشد و اينكه طرح شماتيك نشان داده شده از سوي آژانس ساختگي و بي اساس است.

40 . آژانس در خلال ملاقاتهاي 27 و 28 ژانويه و 3 تا 5 فوريه 2008، از ايران در مورد تعدادي از اقدامات خريد توسط موسسه تحقيقات آموزشي، مركز تحقيقات فيزيك و موسسه فيزيك كاربردي كه مي‌توانسته است به مطالعات اتهامي بالا ارتباط داشته باشد، درخواست توضيح نمود. اين موارد شامل دوره هاي آموزشي در مورد محاسبات نوتروني، تاثيرات موج انفجار بر فلز، غني سازي/ جداسازي ايزوتوپي و موشكهاي بالستيك بود. تلاشها براي خريد spark gaps، نرم افزارShock Wave چشمه هاي نوتروني، قطعات فولادي مخصوص، (بند 37 گزارش شماره GOV/2006/15 ) و تجهيزات اندازه گيري پرتو شامل طيف سنج هاي Bore hole گاما نيز بعمل آمده بود. ايران در پاسخ كتبي خود بتاريخ 5 فوريه 2008 اظهار داشت در مورد نرم افزار “PAM Shock” “بمنظور مطالعه هواپيماها، تصادف اتومبيل ها، كيسه هوا و طراحي كمربند ايمني” مورد پرس و جو قرار گرفته است. ايران همچنين اظهار داشت دستگاههاي نظاره گري تشعشع را كه در خصوص آنها استفسار نموده براي مقاصد حفاظت در برابر تشعشع بوده است. پاسخهاي ايران در خصوص تلاشها براي كسب دوره هاي آموزشي محاسبات نوتروني و غني سازي. جداسازي ايزوتوپي، spark gaps ، چشمه هاي نوتروني و تجهيزات اندازه گيري پرتو براي طيف سنج هاي Bore hole گاما هنوز مورد انتظار است.

41 . آژانس طي همان ملاقاتها در مورد نقش مقامات و موسسات خاصي و ارتباط آنها با فعاليتهاي هسته اي خواستار توضيح شد. از ايران همچنين خواسته شد درباره پروژه هايي از قبيل پروژه موسوم به “پروژه 4″ (احتمالا غني سازي اورانيوم) و فعاليتهاي تحقيق و توسعه مرتبط با ليزر توضيح دهد. ايران وجود برخي سازمان‌ها و دفاتر پروژه ها كه در اسناد مورد اشاره قرار گرفته بودند را رد كرد و تكذيب نمود كه سازمانهاي ديگر نام برده شده در فعاليتهاي هسته‌اي درگير هستند. ايران همچنين وجود برخي اشخاص كه در اسناد از آنان نام برده شده را تكذيب كرده و اظهار داشت ادعاها در خصوص نقش افراد ديگر نام برده شده بي اساس است. پاسخ هاي ايران به درخواست آژانس در خصوص “پروژه 4″ و فعاليتهاي تحقيق و توسعه مرتبط با ليزر همچنان مورد انتظار مي‌باشند.

42 . آژانس در 15 فوريه 2008 بمنظور نشان دادن اسناد در خصوص مطالعات اتهامي به ايران، پس از اينكه از سوي كشورهايي كه آنها را ارائه داده بودند مجاز به انجام اين كار شد پيشنهاد كرد يك ملاقات ديگر برگزار شود. ايران هنوز به پيشنهاد آژانس پاسخ نداده است.

B. فعاليتهاي جاري مربوط به غني سازي
43 . در 12 اكتبر 2007 اولين صورت برداري فيزيكي در كارخانه غني سازي سوخت (FEP) در نطنز به عمل آمد. و توسط آژانس راستي آزمايي شد. از زمان آغاز راه اندازي در فوريه 2007 جمعاً 1670 كيلو گرم يو اف 6 به آبشارها، تزريق شده است. اپراتور از جمله 75 كيلو گرم يو اف 6 را با اعلام غني سازي 8/3 درصد اورانيوم 235 به عنوان محصول ارايه داد. توان عملياتي اين تاسيسات زير ظرفيت طراحي اعلام شده بود. خارج از منطقه اصلي 18 آبشار هيچ سانتريفيوژي نصب نشده بود. كار نصب شامل تجهيزات و لوله هاي sub-header براي ديگر آبشارها در حال انجام است. از مارس 2007 جمعاَ 9 بازرسي سرزده در كارخانه غني سازي سوخت (FEP) انجام گرفته است. تمام مواد هسته اي در كارخانه غني سازي سوخت تحت كنترل و نظارت آژانس بوده اند.

44 . در 8 نوامبر 2007 ايران اعلام كرد كه “موافق است كه اطلاعات تعويض نسل جديد مربوط سانتريفيوژها” با آژانس در دسامبر 2007مورد مذاكره قرار گيرد (GOV/2007/58,para.33). در 13 ژانويه 2008 مدير كل و معاون مدير كل در امور پادمان از آزمايشگاه تحقيق و توسعه سازمان انرژي اتمي ايران در كالاي الكتريك ديدن كردند، در آنجا اطلاعاتي در مورد فعاليتهاي تحقيق و توسعه كه در آنجا انجام مي گيرد به آنها داده شد. اين اطلاعات شامل كار بر روي چهار طرح مختلف سانتريفيوژ : دو طرح روتور subcritical، يك روتور bellows و يك سانتريفيوژ پيشرفته تر، بودند. ايران به آژانس اطلاع داد كه اين آزمايشگاه تحقيق و توسعه به طراحي اجزاي سانتريفيوژ، اندازه گيري تجهيزات. و پمپهاي خلاء ، با هدف ايجاد توانمندي كامل توليد سانتريفيوژ بومي در داخل مي پردازد.

45 . در 15 ژانويه 2008 ايران به آژانس در مورد برنامه نصب اولين نسل جديد سانتريفيوژ subcritical (IR-2)در كارخانه آزمايشي غني سازي سوخت (PFEP) اطلاع داد و اطلاعات طراحي مربوطه را ارايه داد. در 29 ژانويه 2008 آژانس تاييد كرد كه يك دستگاه آزمايشي IR-2 و يك آبشار ده دستگاه IR-2 در كارخانه آزمايشي غني سازي سوخت نصب شده است. ايران گزارش داد كه حدود 8/0 كيلوگرم يو اف 6 به يك دستگاه واحد بين 22 تا 27 ژانويه 2008تزريق شده است. ايران همچنان به آزمايش يك دستگاه سانتريفيوژ پي 1 و يك آبشار 10 دستگاهي، يك آبشار 20 دستگاهي و يك آبشار 164 دستگاهي در كارخانه آزمايشي غني سازي سوخت ادامه داده است. بين 23 اكتبر 2007 و 21 ژانويه 2008 ايران جمعاً 8 كيلوگرم يو اف 6 به يك دستگاه پي 1 و يك آبشار 10 دستگاه پي 1 تزريق كرده است، هيچ مواد هسته اي را به آبشار 20 دستگاهي و آبشار 164 دستگاهي تزريق نكرده است. در پايان ژانويه 2008 يك دستگاه سانتريفيوژ پي 1 و آبشار 10 دستگاهي، و آبشار 20 دستگاهي برچيده شدند و فضا براي دستگاههاي جديد IR2 مورد استفاده قرار گرفت. تمام فعاليتها تحت نظارت و كنترل آژانس صورت گرفته اند.

46. در 5 فوريه 2008 معاون مدير كل در امور پادمان و مدير عملياتهاي پادمان B از آزمايشگاههاي لشگر آباد، كه در آنجا فعاليتهاي غني سازي ليزر در سال 2003 و پيش از آن صورت گرفته بود، ديدن كردند. اين آزمايشگاهها اكنون به يك شركت خصوصي تعلق دارند كه به توليد و توسعه تجهيزات ليزري براي اهداف صنعتي مي پردازد. تمام تجهيزات سابق ليزر برچيده شده و بخشي از آن در يك سايت انبار شده اند. مديريت اين شركت اطلاعات تشريحي از فعاليتهاي جاري و برنامه هاي پيش رو شامل برنامه هايي براي ساخت و ساز جديد گسترده ارايه داد، و اعلام كرد كه آنها هيچ فعاليت غني سازي اورانيوم در دست اقدام ندارند و برنامه اي هم براي اين كار ندارند.

C. فعاليتهاي باز فرآوري
47 . آژانس به نظارت بر استفاده و ساخت سلولهاي داغ در راكتور تحقيقات تهران، Molybdenum ، تاسيسات توليد راديو ايزوتوپ زنون و آيودين (تاسيسات تركيبي)، و راكتور تحقيقات هسته اي ايران (IR-40)، از طريق بازرسي و راستي آزمايي اطلاعات طراحي ادامه مي دهد. هيچ نشانه اي گواه بر انجام فعاليتهاي باز فر آوري در اين تاسيسات وجود نداشته است. علاوه بر آن ايران اعلام كرده است كه هيچ فعاليتهاي تحقيق و توسعه مربوط به باز فرآوري در اين تاسيسات انجام نگرفته است.

D. پروژه هاي مربوط به راكتورهاي آب سنگين
48 . در 5 فوريه 2008 آژانس راستي آزمايي اطلاعات طراحي را در IR-40 انجام داد و اعلام كرد كه ساخت اين تاسيسات در حال انجام است. آژانس به نظارت بر ساخت كارخانه توليد آب سنگين با استفاده از تصويربرداري ماهواره اي ادامه مي دهد. با توجه به تصاوير به نظر مي رسد كه كارخانه در حال فعاليت است.

E. ديگر مسائل اجراء
E.1 . تبديل اورانيوم

49 . طي تلاش جاري تبديل در يو سي اف كه از 31 مارس 2007 آغاز شده است، حدود 120 تن اورانيوم به صورت UF6 تا 2 فوريه 2008 توليد شده است. اين ميزان كل UF6 توليد شده در يو سي اف از مارس 2004 را به 309 تن مي رساند، كه تمام آن تحت نظارت و كنترل آژانس مي باشند. ايران اعلام كرده است كه هيچ فعاليت تحقيق و توسعه تبديل اورانيوم به غير از آنچه كه در اصفهان صورت مي گيرد در دست اقدام ندارد.

E.2 . اطلاعات طراحي
50 . در 30 مارس 2007 آژانس از ايران درخواست نمود كه در تصميم خود مبني بر تعليق اجراي كد 1/3 متن اصلاح شده ترتيبات فرعي تجديد نظر نمايد، اما هيچ پيشرفتي در اين مورد حاصل نشده است. اگرچه ايران اطلاعات طراحي روزآمد شده را درباره كارخانه آزمايشي غني سازي سوخت (PFEP) ارايه داده است.

E.3 . ديگر موارد
51 . در 26 نوامبر 2007 آژانس در فدراسيون روسيه سوخت تازه در نظر گرفته شده براي كارخانه توليد برق بوشهر را قبل از ارسال به ايران راستي آزمايي و مهر و موم كرد. تا فوريه 2008 تمام سوخت بسته بندي شده دريافت شد مورد راستي آزمايي قرار گرفت و دوباره در كارخانه توليد برق هسته اي بوشهر مهرو موم شد.

F . خلاصه

52 . آژانس توانسته است به راستي آزمايي عدم انحراف مواد هسته اي اعلام شده در ايران ادامه دهد. ايران به آژانس دسترسي به مواد و هسته‌اي اعلام شده را فراهم كرده است و گزارشهاي لازم حسابرسي مواد هسته‌اي در ارتباط با مواد و فعاليتهاي اعلام شده هسته‌اي را ارايه داده است. ايران همچنين به پرسشها پاسخ داده و توضيحات و تفصيلات در مورد مسائل مطرح شده در چهارچوب برنامه كاري، را به غير از موضوع مطالعات اتهامي ارايه داده است. ايران دسترسي به اشخاص را در پاسخ به درخواستهاي آژانس فراهم كرده است. اگرچه دسترسي مستقيم به افرادي كه گفته مي شود در ارتباط با مطالعات اتهامي بوده اند فراهم نشده است، پاسخها به صورت مكتوب به بعضي از پرسشهاي آژانس داده شده است.

53 . آژانس توانسته است نتيجه گيري نمايد كه پاسخهاي ارائه شده توسط ايران بر اساس برنامه كاري، با يافته هاي آژانس مطابقت دارند- در موضوع آزمايشهاي پلوتونيوم-210 و معدن گچين - يا در تعارض نيستند - در موضوع آلودگي در دانشگاه فني و فعاليتهاي خريد توسط رئيس سابق مركز تحقيقات فيزيك (PHRC) . بنابر اين آژانس آن مسائل را ديگر به عنوان موضوعات باقيمانده در اين مرحله نمي داند. اگرچه آژانس بر اساس مقررات و رويه اش همچنان براي تاييد و تقويت يافته هايش و نيز راستي آزمايي اين مسائل به عنوان بخشي از راستي آزمايي كامل بودن اظهارات ايران، ادامه مي دهد.

54 . يكي از مسائل عمده باقيمانده مربوط به ماهيت برنامه هسته‌اي ايران موضوع مطالعات اتهامي در مورد پروژه نمك سبز، آزمايش مواد انفجاري قوي، و موشك داراي توان خروج و بازگشت به جو، مي باشند. اين موضوعي بسيار مهم و مايه نگراني جدي و اساسي در مورد هرگونه ارزيابي ابعاد احتمالي نظامي برنامه هسته‌اي ايران مي باشد. آژانس در 3 تا 5 فوريه 2008 توانست تعدادي از اسناد مربوطه را به ايران نشان دهد. و همچنان ادعاهاي مطرح شده و توضيحات ارايه شده توسط ايران در پاسخ به اين اسناد را مورد بررسي قرار مي دهد. ايران ادعا مي كند كه اين اتهامات بي اساس هستند و اطلاعات جعل شده اند. همچنين ارزيابي نهايي آژانس نيازمند فهم نقش سند اورانيوم فلزي، و شفافسازي ها در مورد فعاليتهاي خريد بعضي از نهادهاي مرتبط نظامي مي باشد كه هنوز توسط ايران ارايه نشده است. اژانس تنها توانست اجازه يابد كه در 15 فوريه 2008 بعضي از اسناد بيشتر را به ايران نشان دهد. ايران هنوز به درخواست آژانس در همان روز جهت بررسي اين اسناد اضافي در مورد مطالعات اتهامي پاسخ نداده است. بر اساس موارد بالا آژانس هنوز در موقعيتي نيست كه در مورد ماهيت كامل برنامه هسته اي ايران تصميم بگيرد. درعين حال بايستي توجه داشت كه آژانس نه استفاده از مواد هسته اي را در ارتباط با مطالعات ادعايي كشف نموده و نه اطلاعات معتبري را در اين خصوص در اختيار دارد. مديركل مصرانه از ايران مي خواهد كه به صورت فعال با آژانس در بررسي مشروحتر اسناد در دسترس در خصوص مطالعات اتهامي كه آژانس مجاز شده است آنها را به ايران نشان دهد، مشاركت نمايد.

55 . آژانس اخيرا اطلاعات بيشتري را از ايران دريافت كرده است كه مشابه آنهايي است كه ايران قبلا در پيروي از پروتكل الحاقي ارائه نموده بود و همچنين اطلاعات طراحي روزآمد. در نتيجه آگاهي آژانس در خصوص برنامه هسته اي اظهار شده جاري ايران روشن تر شده است. در عين حال اين اطلاعات به صورت موردي ارائه شده و مطابق يك رويه كامل و مستمر نيست. مديركل همچنان مصرانه از ايران مي خواهد بعنوان يك اقدام اعتماد ساز مهم كه توسط شوراي حكام درخواست گرديده و به تاييد شوراي امنيت رسيده، پروتكل الحاقي را در اولين زمان ممكن به اجرا درآورد. مديركل همچنين مصرانه از ايران مي خواهد متن اصلاح شده ترتيبات فرعي، بخش عمومي، كد 1/3 در خصوص ارائه سريع اطلاعات طراحي را اجرا نمايد. ايران آمادگي خود را براي اجراي مفاد پروتكل الحاقي و متن اصلاح شده ترتيبات فرعي، بخش عمومي، كد 1/3، را ” در صورتي كه پرونده از شوراي امنيت به آژانس بين المللي انرژي اتمي بازگردد” اظهار داشته است.

56 . ايران برخلاف تصميمات شوراي امنيت با ادامه دادن عمليات PFEP ) كارخانه نيمه صنعتي غني سازي سوخت ) و FEP ( كارخانه غني سازي سوخت ) فعاليهاي مرتبط با غني‌سازي را بحال تعليق درنياورده است. علاوه بر آن ايران، توسعه نسل جديد سانترفيوژها را آغاز كرد. ايران همچنين به ساخت IR-40 (رآكتور آب سنگين ) و عملياتي ساختن كارخانه توليد آب سنگين ادامه داده است.

57 . ايران در خصوص برنامه جاري خود، همچنان به اعتماد سازي درخصوص گستره و ماهيت آن نياز دارد. اعتماد به ماهيت منحصرا صلح آميز برنامه هسته اي ايران مستلزم اين است كه آژانس قادر شود نه تنها در خصوص مواد هسته اي اظهار شده بلكه به همان مرتبه اهميت، درخصوص فقدان مواد و فعاليتهاي اظهار نشده هسته اي در ايران تضمين هايي ارائه دهد. باستثناي موضوع مطالعات اتهامي كه همچنان بعنوان موضوع باقي مانده خواهد ماند، ايران هيچ اطلاعات منسجمي درخصوص احتمال مواد و فعاليتهاي اظهار نشده هسته‌اي در ايران در اختيار ندارد. ايران اگرچه بطور خاص، برخي اطلاعات مشروح بيشتر را درباره فعاليتهاي جاري خود ارائه داده است، لكن آژانس در موقعيتي نخواهد بود كه قبل از دريافت برخي توضيحات پيرامون ماهيت مطالعات ادعايي، و بدون اجرا شدن پروتكل الحاقي، در جهت ارائه تضمينهاي معتبر مبني بر فقدان مواد و فعاليتهاي هسته اي اظهار نظر نشده در ايران، پيشرفتي داشته باشد. اين امر بويژه با توجه به سالهاي متعدد فعاليتهاي اظهار نشده در ايران و فقدان اعتماد ناشي از آن، حائز اهميت ويژه مي باشد. بنابر اين مديركل مصرانه از ايران مي خواهد تمامي اقدامات لازم خواسته شده توسط شوراي حكام و شوراي امنيت بمنظور ايجاد اعتماد به ماهيت برنامه هسته‌اي اش به اجرا درآورد.

58 . مديركل به نحو مقتضي به گزارش دهي خود ادامه خواهد داد.