گاه و بی گاه با انتقادهای اطرافیان در مورد رفتن از ایران مواجه می شوم و این کلیشه همیشگی که می گویند:

«اگر همه بروند پس چه کسی بماند و اینجا را بسازد؟»

کسی که این جمله را می گوید معمولاً قیافه حق به جانبی می گیرند و (به خصوص اگر میان سال و تحصیل کرده هم باشد و در ارگانی دولتی پست داشته باشد) ژستی می گیرد که یعنی شما قدر زحمات امثال ما را که مانده ایم و جنگیده ایم و اینجا را “ساخته ایم” نمی دانید. نمک خورده اید و نمک دان را دارید می زنید زمین و می شکنید.

این آدمهای حق به جانب در چند جای استدلالشان اشتباه می کنند:

اول آنکه میهن پرستی به این معنای «کهنه» نیست که باید ماند و یک مرز جغرافیای «قراردادی» را آباد کرد و با باقی دنیا کاری نداشت. ناسیونالیسم (یا همان میهن پرستی) راه حلی است که دولت های استعمارگر برای حفظ مستعمره های خود اختراع کردند و اگر کمی فکر کنید می بینید که کاملاً بی ریشه است. چه چیز باعث می شود مردمان اینطرف مرز ایرانی باشند و مردمان آنطرف ایرانی نباشند؟ مگر ما همه آدم نیستیم؟ مگر زمین گرد نیست؟

دوم آنکه، برای آباد کردن مملکت به تخصص نیاز است و نه به اصولگرا و اصلاح طلب. قحط الرجالی که آقای خاتمی شعارش را می داد امروز مثل سرطان ایران را در برگرفته. نگاهی گذرا به هر کدام از وزارت خانه ها، اداره ها و یا شرکت های خصوصی کافی است که آدم ببیند بهترین استعدادهای ایران دارند برای همیشه از اینجا می روند.

اگر دولت ایران فضای زندگی و نفس کشیدن را کمی آزادتر می کرد آمار بازگشت تحصیل کرده ها به ایران خیلی بالاتر می رفت. اگر دولت اجازه تاسیس دانشگاه های خصوصی را می داد و فضای آزادی به وجود می آورد ما می توانستیم از امکانات دنیای پیشرفته برای پیشرفت خودمان استفاده کنیم. افسوس که ایران به جای آنکه به فکر حفظ بهترین استعدادهایش باشد به فکر ساق پای دخترهای توی خیابان است.

و دست آخر اینکه، آقایان و خانم ها، هر کس مسئول زندگی خودش است!

——-

پی نوشت: با همه این حرفها من فکر می کنم باید میهن دوست (و نه میهن پرست) بود. باید عاشق فرهنگ و هنر و ادبیات ایران بود چرا که این تنها چیزی است که ما را به عنوان ایرانی تعریف می کند. باید دوست داشت ایرانی ها رشد کنند و جامعه ای توانا شوند چرا که هر ایرانی ذره ای است از هویت ملی ایرانیان. هویت ملی ایرانی با ارزش ترین چیزی است که ما داریم و باید آن را حفظ کنیم، به خصوص در این زمانه که هویت ملی ایرانی از هر سو مورد حمله است.